U nayprostishomu prochytanni roman «Misto» Valer’iana Pidmohyl'noho — tse istoriia ambitnoho iunaka, iakyy pereizhdzhaie iz sela u Kyiv i buduie tam nove zhyttia. Yoho chasto porivniuiut' z heroiem «Liuboho druha» Mopassana y samovpevnenymy i neperebirlyvymy v zasobakh pidkoriuvachamy suspil'nykh vershyn iz siuzhetiv Bal'zaka. Odnak dlia Pidmohyl'noho tse ne lyshe istoriia kar’iery. Vin upysuie zhyttia Stepana Radchenka v istoryko-kul'turnyy kontekst tohochasnoi Ukrainy.
Marhinal i chuzhynets' Radchenko protiahom romanu tsilespriamovano vykshtaltovuie sebe, zdobuvaie osvitu, pryluchaiet'sia do intelektual'noi ta tvorchoi elity. Dovkolyshniy svit vydaiet'sia yomu dedali skladnishym.
Okrim inshoho, roman «Misto», napysanyy u 1927 rotsi, zasvidchuvav neymovirno vazhlyvyy zdobutok natsional'noi revoliutsii: povernennia urbanistychnoho prostoru pid ukrains'ku kul'turnu iurysdyktsiiu. Epokha prynyzlyvoho samoobmezhennia v ramkakh domashn'ovzhytkovoi rustykal'nosty zostalasia pozadu, Kyiv znovu stavav oseredkom potuzhnoho mystets'koho renesansu.
Pro seriiu «Nekanonichnyy kanon»
Mirkuiuchy pro kanon ukrains'koi literatury, v pam’iati splyvaiut' lyshe kil'ka prizvyshch zi shkil'noi prohramy — Shevchenko, Franko, Nechuy-Levyts'kyy. Khocha naspravdi tsey perelik znachno bil'shyy ta riznomanitnishyy.
Pered vamy seriia «Nekanonichnyy kanon», za dopomohoiu iakoi my khochemo pohovoryty pro vsikh tykh, koho my ne znaly, chyi teksty my chytaly, ne rozumiiuchy kontekstu tohochasnoi real'nosti. Pered vamy seriia, poklykana perevidkryty znayomykh neznayomtsiv. U niy vy znaydete tsilyy spektr ukrains'kykh avtoriv ta ikhnikh tvoriv — vid Pidmohyl'noho i Bahrianoho do Khvyl'ovoho ta Yohansena, vid vyshukanoho intelektual'noho romanu do dynamichnoho pryhodnyts'koho, vid novators'koi urbanistychnoi prozy do psykholohichnykh tekstiv.
Kozhen tekst suprovodzhuiet'sia kliuchamy dlia prochytannia vid ukrains'kykh literaturoznavtsiv. Vony rozkazhut', na shcho varto zvernuty uvahu, i dopomozhut' podyvytysia na teksty ukrains'kykh klasykiv po-novomu.
